Flashplayer sorununuz var.

Helal Derneği Hakkında Detaylı Bilgi İçin Tıklayınız..

HELAL DERNEĞİ VE HELAL BELGELENDİRMESİ

 

 Helal Derneği, helal ürünlerin temininin kolaylaştırılması, bu konularda usul geliştirilmesi ve standartların belirlenmesi konularında çalışma yapmak ve mevcut çabalara katkıda bulunmak amacı ile Konya merkezli olarak kurulmuştur.

 

Böyle bir kurumu kurma ve bu girişimde bulunmamızın temel nedeni inancımızdan doğan önemli ihtiyaçtır. İşte bu ihtiyaca kendi çapımızda cevap verebilmek, yapılan ve henüz gelişme aşamasında olan çalışmalara destek verebilmek amacı ile bu derneği kurmuş bulunuyoruz.

 

Genelde temiz ve güvenilir ürünlere ulaşmak ve Müslümanlar için ise özelde dinimiz kurallarına uygun helal ürünlere ulaşabilmek herkesin görebildiği bir ihtiyaçtır ve bu ihtiyaç her gün artan ölçüde varlığını hissettirmektedir.  Bu amaçlarla tüm dünyada yoğun çalışmalar yapılmakta ve usuller geliştirilmektedir.

 

Peki bu neden niye artmakta ve neden daha fazla ihtiyaç duymaktayız. Bunun cevabı değişen dünyadır. Artık ticaret, üretim, ulaşım ve iletişim ile teknoloji tarihin tüm dönemlerinde olduğundan çok daha hızlı ve kapsamlı değişmektedir. Bu değişim, güven sorusunu da beraberinde getirmektedir.

 

Şurası bir gerçektir ki, bundan 100 yıl hatta 50 yıl önce, örneğin Suriye’nin orta büyüklükteki bir şehrinde yaşayan bir müslümanın, sofrasındaki ürünlerden etin Arjantin, Sıvı yağın Yunanistandan, Tuzun Rusyadan Sebzenin Malezyadan gelmiş olma şansı nerede ise yoktu. Bu nedenle insanların tükettikleri ürünlere olan güvenleri her zaman yüksekti ve tüketilen ürünün helal olması ile ilgili bir endişe çok rastlanılan bir durum değil idi.

 

Başka bir neden de, teknolojinin çok hızlı gelişmesi ve tüketilen ürünler için kullanılan hammaddelerin kökenlerinin çok değişmesidir. Gelişen teknoloji, bizlerin dinimizce yasak olan kaynaklardan gelen ürünlerin hiç haberimiz olmadan soframıza geldiğini, bilgimiz dahilinde olmadan kozmetik ürünleri veya ilaç şeklinde kullandığımızı anlamamızı sağladı. Buda doğal olarak dinimizce helal olan ürünlere ulaşma istek ve ihtiyacımızı artırmıştır.

 

Yine aynı bağlamda, ulaşımın hızlı gelişimi de hayatımızda karşılaştığımız ürün ve hizmetlerin daha önce hiç olmadığı kadar çeşitlenmesine yol açmıştır. Bundan yüz yıl önce, anadoluda yaşayan sade bir müslümanın, çin mutfağı ile ve buradan gelen ürünler ile hayatında karşılaşma ihtimali çok düşü idi. Ama ulaşımın gelişimi, artık bu durumda nerede ise her gün karşı karşıya gelmemize neden olmaktadır. Hem ürün ve hizmetlerdeki hareketlilik hem de insanların hareketliliği helal ürünlerin belirlenmesi ihtiyacını hiç olmadığı kadar artırmıştır ve görülen odur ki artırmaya devam edecektir.

 

İşte tüm bu nedenler İslam ülkelerinde helal ürünlerin belirlenmesi ve insanların kolayca ulaşabileceği yöntemler geliştirilmesi temel uğraşılardan birisi haline gelmiştir. Bu uğraşın hangi aşamada olduğunu tespit edebilmek ve ne tür katkılar verilebileceğini belirleyebilmek amacı ile aşağıda biraz detaylı bilgi verilecektir.

 

Dünya’da Mevcut Durum

 

Aslında ürün güvenilirliği, ürünlerin muayene, denetim ve belgelendirilmesi konuları uluslar arası ölçekte oldukça iyi ve genel kabul görmüş usullere sahibiz. Bu açıdan bakıldığında hemen hemen tüm müslümanların yaşadığı ülkelerin de üyesi oldukları ISO – Uluslar arası Standartlar Örgütü, IAF – Uluslar arası Akreditasyon Forumu ve bunların çatısı altındaki milli veya bölgesel irili ölçekli kuruluşlar, bu uluslar arası usullerin güvencesini oluşturmaktadırlar. Böylece diğer tüm sektörlerde oldu gibi, gıda, kozmetik, ilaç vb. helal ürünler ile ilişkili sektörlerde de insani ihtiyaçlara cevap verecek ve sağlık açısından uygun ve gelişmiş standartlar ve uygulamaları görmemiz mümkündür. HACCP, Gıda Güvenliği, GMP, GAP gibi uygulamalar bu açıdan önümüzde duran uygulamalardır. Bu kural ve usuller her ne kadar insani ihtiyaçlarımıza cevap verse de maalesef, dinimiz ve manevi ihtiyaçlarımız bu kural ve usullerin hiç içerisinde yer almamaktadır.

 

Evet helal ürün tanımı içerisinde ürünlerin insani şartlara ve sağlık şartlarına uyması da olmakla birlikte, bunun dışındaki dini kuralların hemen hemen hiç ele alınmadığı da bir gerçektir. Bu nedenle Museviler kendi dini ihtiyaçlarını karşılamak amacı ile Kosher denilen usul ve uygulamaları benimsemişler ve yaygın bir şekilde uygulamaktadırlar. Çok acıdır ki zaman zaman Müslümanlar da özellikle yurt dışında ürünlerin helal olduğundan emin değilse kosher etiketine güvenerek tüketeceği ürünü de belirleyebilmektedir.

 

Ancak son derece açıktır ki Kosher, Helalin tam karşılığı değildir ve ayrı kuralları vardır. Ayrıca Müslümanların kosher belgesine ilelebet güvenmesi de söz konusu olamaz.

 

Tüm bu nedenler ile Helal belgelendirmesi konusunda usul ve standart geliştirme faaliyetleri ve bunların uluslar arası kabul edilebilir temel uygulamalar olması çalışmaları hiç hız kesmemiştir.

 

Tabi bu ihtiyacın uluslar arası standart geliştiren tüm kuruluşlara doğru şekilde yansıdığı da söylenemez. Bugün, belgelendirme ve standart geliştirme konusunda aktif olan standardizasyon, akreditasyon ve belgelendirme kuruluşlarının gündemlerinde uluslar arası ölçekte böyle bir konu olduğu söylenemez. Özellikle müslüman nüfusunun yoğun olduğu ülkelerdeki milli standardizasyon kurumlarının veya sivil toplum kuruluş veya oluşumlarının çabaları hali hazırdaki en göze çarpan çabalardır. Bu bağlamda henüz helal konusunda üzerinde birliktelik oluşmuş standart, usul veya akreditasyon bulunmamaktadır. En büyük dileğimiz böyle bir birlikteliğin kısa zamanda gerçekleşmesi ve uygulamaya alınmasıdır.

 

İslam Kalkınma Örgütü ve Malezya – Endonezya gibi ülkelerin de konu ile ilgili çalışmalar yaptıkları bilinmektedir. Dünya Helal Birliği gibi dernek ve sivil toplum oluşumlarının da yoğun çalışmaları vardır.

 

Ümit ederiz ki yakın zamanda bu çalışmalar bir nihayet bulur. Ancak bu konuda ümit var olmak için elimizde çok fazla veri de yoktur.

 

Helal derneği yukarıdaki çalışmalara katkı yapmak istemektedir. Yeni bir oluşumdur ve altyapısını güçlendirme aşamasındadır.

 

Peki HelalDER yukarıdaki konulara nasıl yaklaşmaktadır.

 

Öncelikle belirlediğimiz ilkelerden bahsedelim isterseniz. Bunlar ;

 

1-      Dernek olarak asla siyaset veya cemaat gibi yapılar ile kurumsal ilişki içerisinde olmayacağız.

2-      Geliştireceğimiz usuller kesinlikle uluslar arası kabul edilebilir usuller olacaktır.

3-      Biz bu konuya ticari bir yaklaşım içerisinde değiliz.

4-      Mümkün olan en yüksek katılımı kullanarak bir ortak akıl oluşturma çabamız olacaktır.

5-      İslam dininin temel kurallarından asla taviz verilmeyecek, tartışmalı konularda kendi uzmanlarımızın görüşü doğrultusunda uygulama oluşturulacaktır.

 

Bu ilkelerden hareketler geliştirdiğimiz sistemin temel unsurları aşağıdaki gibidir.

 

1-      Helalder, belgelendirme denetimleri yapmayacaktır. Bu denetimler faaliyetlerini izleyeceğimiz, kontrol edeceğimiz ve yetki vereceğimiz Uluslar arası akredite kuruluşlar vasıtası ile yapılacaktır. Bizler, yapılacak uygulamaların ve usullerin insanların alıştıkları usuller içerisinde olması gerektiğini düşünüyoruz ve bu nedenle mevcut insani standart ve akreditasyon usullerini temel alıyoruz.

2-      Helalder yetki verdiği belgelendirmeler ile ilgili izin ve onayları kesinlikle İslami ve teknik gerçekler üzerine oturtacaktır. Bu amaçla İslami konular yürütme kurulu ve Teknik konular yürütme kurulu oluşturulmuştur. Bu kuruldaki üyeler aşağıdaki gibidir.

 

İslami Konular Yürütme Kurulu

 

Prof. Dr. Mehmet AYDIN

Felsefe ve Din Bilimleri - Dinler Tarihi Bölümü, Din sosyolojisi                                                                                     

Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Eski Dekanı

E-Mail : mehmet.aydin@helalder.org.tr

  

Prof. Dr. Hüseyin Tekin GÖKMENOĞLU

Temel İslam Bilimleri - İslam Hukuku Anabilim Dalı

Avukat

Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi

E-Mail : huseyin.gokmenoglu@helalder.org.tr

 

Prof. Dr. Saffet KÖSE

Temel İslam Bilimleri - İslam Hukuku Anabilim Dalı

Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi 

E-Mail : saffet.kose@helalder.org.tr

 

Teknik Konular Yürütme Kurulu

 

Prof. Dr. Ümit GÜRBÜZ

Besin Hijyeni ve Teknolojisi  Anabilim Dalı

Selçuk Üniversitesi Veteriner Fakültesi Öğretim Üyesi

E-Mail : gurbuzum@helalder.org.tr 

 

Prof. Dr. Mustafa KARAKAYA 

Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı

Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi

E-Mail : karakayam@helalder.org.tr

 

Ayrıca yukarıda verilen kurullar yanında her iki konuda da danışma kurulları oluşturulmuş ve çalışmaya başlamıştır. Danışma kurulu katılımı olabildiğince geniş bir kesimi karşılayacak şekilde belirlenmektedir.

 

3-      Yukarıdaki yürütme kurullarının onayı olmayan hiçbir konuda belgelendirme yapılmayacaktır. Her sektör ve durum için yürütme kurulunun bilgi ve onayına başvurulacaktır. İhtiyaç duyulacak bilgi danışma kurulları vasıtası ile karşılanır.

4-      Helalder başkanı dahil olmak üzere yönetiminde ilahiyatçılar ve konu ile ilişkili kişiler vardır.

5-      Helalder İslami kurallar ve halen en geniş kabul gören ISO 22000 standardının bütünleşik şekilde ele alındığı bir standart oluşturmuştur. Tüm belgelendirme yetki ve onaylarını bu standart doğrultusunda sunmaktadır.

6-      Helalder sistem uygulamasının güvenilirliği için her türlü tedbirini almaktadır. Bu amaçla Helal belgelendirmesinin sadece akredite ISO 22000 belgesi almış kuruluşlarda yapılabilmesi ve yetki verilen kuruluşlarca yapılan belgelendirmelerin risk bazlı şekilde habersiz olarak denetlenmesi ilkesi benimsenmiştir. Bu habersiz denetimler ilgili kuruluşun yerinde olabileceği gibi, piyasadan da yapılabilir ve Helalder kendi personeli vasıtası ile gerçekleştirilir. Yanlış yapılan konular tespit edilirse ilgili yetkili kuruluşların yetkisi feshedilir.

7-      Helalder sadece Uluslar arası akreditasyona sahip kuruluşlara kendi standardına göre denetleme yapma ve belgelendirme önerme yetkisi vermektedir. Böylece Helal belgesi alacak bir kuruluşun yönetim sistemi hem insani ve teknik açıdan hem de İslami açıdan çift taraflı ve sıkı bir kontrole tabi tutulur. Helalder sistemi içerisinde belge alan bir kuruluş için iki belge söz konusudur. Bunlardan birisi Helalder logosunu taşır diğeri Uluslar arası akreditasyon kurumlarından birisinin logosunu taşır. Böylece hem belge alan kuruluşlarda hem de tüketicilerde güven en üst düzeyde tutulur.

8-      Helalder aynı zamanda Helal belgelendirmesi yapacak denetçilerin, akreditasyon yetkinlik onayları dışında kendi onayından da geçmesini şart koşar. Böylece yetki verilen belgelendirme kuruluşları ve bunları akredite eden kurumların kontrollerinin yanı sıra daha sıkı bir eleme sistemi geliştirir. Bu da helalder logosu taşıyan helal belgelerinin güvenilirlik derecelerini artırır.

9-      Helalderin hali hazırda uyguladığı bu sistem inancımıza göre uluslararsı kabul görecek etkin bir sistemdir ve bu usulleri ve kendi bilgi birikimini tüm Müslümanların yararına ilgili herkes ile paylaşmaya hazırdır.

 

 

 

Hülasa, Helalder, geliştirdiği ve uyguladığı sistemin tüm taraflarca kabulunü kolaylaştıracak tedbirleri almıştır ve almaya da devam edecektir. Hali hazırda tüm dünyada bu konuda üzerinde ittifak sağlanmış bir akreditasyon sistematiği yoktur. Helalder de bu sistematiğin gelişmesi için katkıda bulunmaya çalışmaktadır.

 

Saygılarımızla,

 

Helalder

Sağlık Güvenlik ve Helal Derneği

Yönetimi
ENTEGRE BELGELENDİRME KURUMSAL
www.wcs.com.tr © WCS TRK Uluslararası Belgelendirme Hizmetleri Ltd. Şti.
Mahmutbey Mahallesi Taşocağı Yolu Caddesi No:3 "My Office 212" B Blok 8.Kat No:131 Güneşli-Bağcılar/İstanbul
Tel:0212 665 88 12 - 0212 709 13 23 Fax: 0212 665 88 18